Zaprawa
Zaprawa budowlana jest mieszaniną wody i spoiwa z drobnoziarnistym kruszywem (najczęściej piaskiem)
bądź innym wypełnieniem. Istotną własnością zaprawy jest wiązanie, czyli przejście ze stanu płynnego,
plastycznego w stan stały.
Zaprawy w budownictwie wykorzystuje się m.in. do:
- łączenia ze sobą elementów (cegieł, elementów licujących ścianę z murem itd.);
- wypełniania spoin (równomierne przenoszenie obciążeń, uszczelnianie elementów budowli,
ochrona przed wpływami atmosferycznymi, itd);
- produkcji wyrobów i elementów budowlanych (np. pustaków ściennych, stropowych, itp.).
W zależności od rodzaju użytego wyróżnia się zaprawy:
- cementowe - stosowane głównie przy murowaniu elementów mocno obciążonych, wykonywania posadzek,
osadzania elementów stalowych (np. kotew, balustrad, krat), łączenia prefabrykatów (wypełniania spoin
między nimi);
- wapienne - wolno twardniejące, wytrzymujące tylko do temperatury +500st.C, używane do tynków
wewnętrznych, murów nadziemnych. Są raczej rzadko stosowane;
- cementowo-wapienne - stosowane najczęściej przy wykonywaniu robót murarskich i tynkarskich
(zewnętrznych i wewnętrznych);
- cementowo-gliniane - obecnie rzadko stosowane do robót murarskich, wypraw tynkarskich, izolacji
pionowej ścian piwnicznych, zbiorników w budownictwie wiejskim. Niegdyś stosowane w budownictwie
szkieletowym (mur pruski);
- gipsowe - częściej stosuje się zaczyn gipsowy (mieszanina gipsu z wodą bez użycia kruszywa), używany
do szpachlowania ścian, wypełnień ubytków w tynkach wewnętrznych, wyrobu elementów sztukaterii, płyt
gipsowych i gipsowo-kartonowych. Zaprawy gipsowe z dodatkiem piasku stosuje się najczęściej do
wewnętrznych wypraw tynkarskich;
- magnezjowe - obecnie nie stosowane.
Zaprawy specjalne:
- wodoszczelne (mogą mieć domieszki chemicznych środków uszczelniających, często nakładane pod
ciśnieniem);
- ogniotrwałe (przygotowywane np. ze zmielonego proszku szamotowego);
- ciepłochronne (najczęściej cementowo - wapienne z dodatkiem lekkich kruszyw);
W celu modyfikacji właściwości zapraw stosuje się różne domieszki. Są to związki chemiczne (lub ich
mieszaniny) dodawane w ilości nie większej niż 5 procent masy spoiwa.
Właściwości charakteryzujące zaprawy stwardniałe to:
- Wytrzymałość na zginanie;
- Wytrzymałość na ściskanie;
- Wytrzymałość na rozciąganie
- Nasiąkliwość;
- Wilgotność
- Gęstość objętościowa;
- Kapilarne podciąganie wody;
- Mrozoodporność;
- współczynnik rozmiękania;
- Przyczepność zaprawy do podłoża.
Artykuł wykorzystuje materiały: pl.wikipedia.org/wiki/Bruk; Licencja: GNU FDL